Zausznik

Na tereni Polski występuje kilku przedstawicieli rodziny perkozowatych. Jednym z nich jest zausznik - Podiceps nigricolli. Perkozy są do siebie dosyć podobne, dopiero w okresie toków, można je łatwo odróżnić. Perkoz nie występuje zbyt często na terenie Polski ( a do naszego kraju przybył dopiero pod koniec XIX wieku), co więcej dosyć często zmienia miejsca, w których się lęgnie. Można go spotkać między innymi w Dolinie Baryczy.

Gdzie spotkamy zausznika?

Zausznik jest ptakiem wędrownym. Spotkamy go na przewarzającej części kontynentu europejskiego, ale także na Syberii czy w niektórych rejonach Ameryki Północnej. Spotkamy go także w Afryce. Na zimowiska wybiera sobie cieplejsze rejony zamieszkiwanych kontynentów – kieruje się na południe (choć populacje zamieszkujące najcieplejsze rejony Europy są osiadłe). Jak wcześniej wspomniano występuje również w Polsce (niektóre pary wyprowadzają nawet lęgi, ale są to nieliczne przypadki). Ptaki z naszego kraju w czasie zimy migrują przede wszystkim do Europy zachodniej i nad basen morza Śródziemnego. Najczęściej można go spotkać na południu kraju, aczkolwiek obserwowany jest także u wybrzeży morza bałtyckiego. Na swoje siedlisko wybiera przede wszystkim płytkie zbiorniki wodne – jeziora, stawy hodowlane. Preferuje akweny o zarośniętej linii brzegowej.

Jak wygląda perkoz zausznik?

W upierzenie spoczynkowym nie ma zbyt atrakcyjnego wyglądu. Wierzch ciała jest ciemniejszych od spodu, na policzkach wyróżnia się ciemniejsza plama. Dużo ciekawiej wygląda w trakcie sezonu godowego. Wtedy pióra na wierzchu ciała, szyi oraz głowie przyjmują barwę intensywnie czarną. Za kontrastowymi oczami w kolorze pomarańczowym (czerwonawym) pojawia się złota plama. Po bokach głowy zauważyć można żółtopomarańczowe, ozdobne pióra. A na głowie można niewielki czub. Spodnia części ciała przyjmuje barwę rdzawą. Zausznik nie jest ptakiem dużym. Przeciętnie ma długość ciała dochodzącą do około trzydziestu centymetrów. Rozpiętość skrzydeł przekracza nieco pięćdziesiąt pięć centymetrów. A waga waha się pomiędzy dwieście pięćdziesiąt a czterysta gram. Perkoz ten ma dość krępą budowę ciała, co dodatkowo potęgowane jest krótką szyją. Młode ptaki są podobne do osobników dorosłych.

Od innych perkozów można do odróżnić przede wszystkim po pasku biegnącym od oko w kierunku dzioba, jest on brązowy na białym tle.

Toki i rozmnażanie

Ptaki dobierają się w pary już podczas zimowiska. Razem przylatują na tereny lęgowe, zazwyczaj na przełomie marca i kwietnia. Samica i samiec tworzą parę przez kilka kolejnych sezonów lęgowych. Nie są jednak ptakami monogamicznymi. Toki u tego gatunku są bardzo widowiskowe i przypominają swoisty taniec. Para stoi naprzeciw siebie w wodzie, ptaki prostują się oraz potrząsają głowami, krążąc przy tym wokół partnera.

W budowie gniazda znaczącą rolę odgrywa samiec – to on dostarcza wszystkich materiałów. Są to przede wszystkim rośliny strefy wodnej i przybrzeżnej. Samo gniazdo przymocowane jest do roślin takich jak trzciny i pływa po powierzchni wody. Zauszniki są ptakami rozmnażającymi się w koloniach, bardzo często są to grupy mieszane, które współtworzą z mewami śmieszkami, lub rybitwami. Dzięki obecności głośnych współtowarzysz perkozy od razu wiedzą, że nadciąga jakieś niebezpieczeństwo. Zauszniki są gatunkiem bardzo ostrożnym. Kiedy muszą opuścić gniazdo zawsze nakrywają jaja otuliną z roślin. Dzięki temu zachodzi mniejsze prawdopodobieństwo, że jakiś drapieżnik zauważy niestrzeżone gniazdo.

W ciągu roku samica składa jaja tylko raz. Zazwyczaj jest ich trzy, maksymalnie sześć o lekko niebieskich skorupkach (które z czasem przybierają barwę bardziej brązową). W wysiadywaniu uczestniczą oboje rodzice. Po mniej więcej trzech tygodniach wylęgają się młode, które niemal od razu opuszczają gniazdo. Pisklęta chętnie korzystają z pleców rodziców jako swoistego środka transportu, albo chronią się pod skrzydłami dorosłych. Po około czterech tygodniach młode ptaki są całkowicie samodzielne.

Co jedzą perkozy zauszniki?

Zauszniki są ptakami preferującymi pokarm zwierzęcy. Żywią się przede wszystkim bezkręgowcami – mięczakami, skorupiakami, larwami owadów i samymi owadami. Zdarza się, że upolują małą rybę, bądź żabę. Ptaki te są doskonałymi nurkami i to właśnie pod powierzchnią wody zdobywają pokarm. Warto nadmienić, że pisklęta karmi głównie ojciec, dopiero jak osobniki młodociane nieco podrosną pokarm przynosi im również matka.

Czy perkoz zausznik jest gatunkiem zagrożonym

Zausznik jest objęty ścisłą ochroną na terenie naszego kraju, nie jest jednak zagrożony wymarciem. Został również wymieniony w Dyrektywie ptasiej. Zagraża mu przede wszystkim ciągłe zmniejszanie się liczny naturalnych siedlisk. Główną przyczyną tego stanu rzeczy jest coraz bardziej intensywne gospodarowanie na stawach rybnych. W tym usuwanie roślinności z brzegów zbiorników wodnych.