Wróbel

Jednym z najbardziej pospolitych ptaków w naszym kraju, którego znają już kilkuletnie dzieci jest wróbel zwyczajny. Nazywany jest także wróblem domowym albo po prostu wróblem (Passer domesticus). Towarzyszy człowiekowi niemal wszędzie, zarówno w wielkich miastach jak i małych wioskach. Niemniej prowadzone przez ornitologów obserwacje dają do myślenia, ponieważ stwierdzono, że przedstawicieli tego gatunku jest w Polsce coraz mniej. Warto przyjrzeć się z bliska temu gatunkowi i być może powiesić przy domu budkę lęgową, która zapewni wróblowej rodzinie bezpieczne miejsce do odchowania następnego ćwierkającego pokolenia. A nam możliwość obserwacji tych zadziornych małych ptaszków.

Gdzie poza Polską spotkamy wróble?

Wróble doskonale czują się w miejscach zamieszkiwanych przez ludzi, w związku z czym spotkamy je na niemal całej kuli ziemskiej. W związku z tym gatunek został podzielony na szereg podgatunków:

• wróbel zwyczajny (Passer domesticus domesticus) – zamieszkuje przede wszystkim Europę, ale spotkamy go również ma Syberii, w Japonii a nawet w Ameryce, Afryce czy odległej Australii,
• wróbel indyjski (Passer domesticus indicus) – spotykany jest w Palestynie, Izraelu oraz w południowej i wschodniej części Azji,
• Passer domesticus hyrcanus – przedstawicieli tego podgatunku można zaobserwować w Afganistanie oraz Azerbejdżanie.

Ponadto wyodrębniono szereg innych podgatunków- P. domesticus biblicus, P. domesticus balearoibericu, P. domesticus bactrianus,P. domesticus rufidorsalis,P. domesticus parkini, P. domesticus niloticus,P. domesticus hufufae, P. domesticus tingitanus.

Jakie są cechy charakterystyczne gatunku?

Większość z nas doskonale opisałaby wygląd wróbla zwyczajnego. Mały ptaszek o krępej budowie ciała, z prostym, mocnym dziobem. Wśród ptaków występuje dymorfizm płciowy. Samice mają pióra o brązowoszarej barwie, na grzbiecie widoczne paskiem. Dziób w szarym kolorze. Samce są nieco intensywniej wybarwione. Grzbiet mają brązowy z wyraźnymi ciemniejszymi paskami, spodnia część ciała szara. W czasie toków dziób wybarwiony na czarny kolor. Wróble często mylone są z mazurkami, jednak w przeciwieństwie do nich nie mają czarnej plamy na policzku, natomiast na skrzydłach można zaobserwować pojedynczy biały pasek.

Wróble osiągają około szesnaście do osiemnastu centymetrów długości. Rozpiętość skrzydeł to w przybliżeniu dwadzieścia jeden centymetrów. A średnia masa ciała waha się pomiędzy dwadzieścia a trzydzieści dziewięć gram.

Kiedy przychodzą na świat pisklęta?

Wróble mają stosunkowo długi okres lęgowy – trwa od lutego do września (wiąże się to z ogromnym terenem, na którym można spotkać wróble). W czasie jednego sezonu przedstawiciele tego gatunku mogą wyprowadzić nawet trzy lęgi. Samiec z samicą tworzą parę przez kilka sezonów z rzędu. Na gniazdo ptaki wybierają szczeliny w różnego rodzaju budynkach, puste przestrzenie pod dachówkami, nie wzgardzą również budkami lęgowymi. Gniazdo powstaje z traw, słomy, sznurków i kawałków papieru. Wewnątrz wyścielone jest piórami. Liczba jaj znoszonych przez samicę jest bardzo różna (stwierdzono zarówno jedno jajo jak i jedenaście), ocenia się, że przeciętnie jest ich sześć-siedem. Ciekawa jest duża różnorodność jeśli chodzi o wygląd jaj. Skorupki mogą być lekko zielone, o różnym stopniu plamkowania (przeważnie w kolorze szarym lub brązowym). Dodatkowo warto podkreślić, że ostatnie składane przez samicę jajo jest zazwyczaj puste i bez koloru. Prawdopodobnie ma ono stanowić przynętę dla drapieżników, które po wtargnięciu do gniazda w pierwszej kolejności porą najbardziej wyróżniające się jajo. Taka strategia ma chronić pozostałe, zapłodnione jaja. Wysiadywanie trwa u wróbli około dwa tygodnie, przez kolejne dziesięć dni osobniki młodociane są karmione i doglądane przez oboje rodziców.

Co jedzą wróble zwyczajne?

Podstawowym pożywieniem wróbli są nasiona najróżniejszych roślin. Niemniej nietrudno zobaczyć przedstawiciela tego gatunku z dorodną muchą, lub komarem w dziobie. Wróble żerują w stadach, stąd też mogą powodować nieznaczne zniszczenia w plantacjach uprawnych.

Czy wróbli jest coraz mniej?

W mediach dość często można było usłyszeń o wyraźnym spadku populacji wróbli. Faktycznie prowadzone badania zdają się to potwierdzać. Wpływ mają na to chociażby prowadzone na szeroką skalę ocieplania budynków, przez co wróble mają znacznie niej miejsc lęgowych. Dodatkowo wymienia się także tępienie owadów na terenach miejskich, zmniejszenie się ilości ziaren dostępnych w terenach zurbanizowanych (w efekcie niedostateczna ilość pożywienia, która uniemożliwia wykarmienie młodych osobników), zanieczyszczenia ( w tym wypadku największe szkody powoduje dwutlenek azotu, który negatywnie wpływa na przeżywalność piskląt), a także wzrost ilości ptaków zabijanych przez drapieżniki, w tym duży procent mają koty domowe. Na terenie naszego kraju wróble domowe objęte są ścisłą ochroną gatunkową.