Syczek

Wśród ptaków, które występują w Dolinie Baryczy wiele jest takich które znamy doskonale. Głównie dlatego, że dość często występują w najbliższym otoczeniu człowieka (choćby łabędzie, kaczki czy sroki). Są też takie, które znamy chociaż zobaczyć je wcale nie jest tak łatwo – przykładowo dudka. Niemniej wiele jest gatunków, które do naszego kraju zalatują, przebywają w nim na stałe to jednak niewielu z nas je widziało. Są to w dużej części ptaki nocy – sowy, puszczyki. Jednym z przedstawicieli rodziny puszczykowatych, który był widziany nad stawami milickimi jest syczek zwyczajny (Otus scops).

Występowanie i typowe siedliska

Przedstawicieli tego gatunku spotkamy przede wszystkim w śródziemnomorskiej części Europy. Zamieszkuje również cześć środkową i zachodnią kontynentu azjatyckiego. Jako ptak wędrowny na zimowiska udaje się do Afryki i w najcieplejsze rejony Europy – wtedy też można do zaobserwować w Polsce (choć uważa się, że kiedyś był u nas gatunkiem lęgowym).

Do zamieszkania wybiera głównie tereny porośnięte starodrzewiem – w tym stare sady, parki, przydrożne aleje. Nie boi się towarzystwa ludzi, stąd dość często ich obecność jest odnotowywana właśnie w pobliżu zabudowań.

Jak wygląda tajemniczy syczek zwyczajny?

Syczek jest ptakiem bardzo małym, przez co jeszcze trudniej go dostrzec (tym bardziej, że prowadzi prawdziwie nocny tryb życia – znacznie łatwiej go usłyszeć, ponieważ wydaje charakterystyczne, monotonnie powtarzane gwizdy). Samiec i samica niewiele różnią się jeśli chodzi o wygląd zewnętrzny. Pióra są w kolorze szarym, ewentualnie wpadające w rudy z typowym prążkowaniem (na wierzchu ciała znakowanie jest jaśniejsze, na spodniej stronie ciała ciemniejsze). Pióra wokół oczu i dzioba (nazywane u sów szlarą) nie odróżniają się bardzo od pozostałych. Natomiast doskonale widać jasne, żółte oczy.

Ptak ten charakteryzuje się stosunkowo smukłą sylwetką. Posiada również charakterystyczne „uszka” na dużej głowie. Można je dostrzec przede wszystkim w momentach, kiedy ptak jest zaniepokojony – wtedy stawia pióra i „rogi” stają się lepiej widoczne.

Jak wcześniej wspomniano syczek nie jest ptakiem dużym, jak kojarzą się puszczyki. Osiąga przeciętną długość ciała w granicach dziewiętnastu – dwudziestu dwóch centymetrów. Rozpiętość skrzydeł waha się pomiędzy czterdzieści dziewięć a pięćdziesiąt cztery centymetry. Waga ciała najmniejszych przedstawicieli gatunku to około osiemdziesiąt, a największych sto gram.

Jak przebiega lęg u syczyków?

Jako gniazdo ptaki z tego gatunku wykorzystują przede wszystkim dziuple starych drzew, aczkolwiek zdarza się, że ptaki zasiedlają ustronne miejsca w załomach murów, albo przejmują gniazda innych ptaków (przede wszystkim wron i srok). Nie wzgardzą też zawieszonymi na drzewach skrzynkami lęgowymi, wybierają te o szerokich otworach, wieszane około półtora metra nad powierzchnią gruntu. Syczki nie przejmują się specjalnie wyścielaniem gniazda dla piskląt.

Samica składa przeciętnie cztery do sześciu białych jaj. Lęg odbywa się w maju. (W sytuacji, gdy z jakiegoś powodu ptaki stracą pierwszy lęg przystępują do kolejnego, w lipcu). Jaja wysiaduje przede wszystkim samica , niemniej kiedy udaje się w poszukiwaniu pożywienia pieczę nad jajami przejmuje partner. Od złożenia do wyklucia piskląt mija w przybliżeniu dwadzieścia pięć dni. Obserwując pisklęta w gnieździe po wielkości można zauważyć, które z nim wykluło się pierwsze, gdyż różnice w masie ciała potrafią być naprawdę duże. Młode długo są zależne od rodziców. Gniazdo opuszczają dopiero po trzecim tygodniu życia, kiedy jeszcze nie potrafią jeszcze dobrze latać. Dopiero około pięćdziesiątego dnia życia w pełni się uniezależniają.

Co jedzą syczyki pospolite?

Gatunek ten preferuje przede wszystkim owady. W ich codziennej diecie znajdziemy różnego rodzaju muchy, ważki, motyle, szarańczaki czy żuki. Nie wzgardzą jednak dżdżownicami czy pająkami. Dość rzadko,a nawet sporadycznie zdarza się, że ptaki włączają do swojego menu małe kręgowce. Swojej potencjalnej ofiary wypatrują siedzą na najwyżej położonym w danej okolicy punkcie, po czym zlatują w jej kierunku i chwytają szponami. Zdarza się też, że pokarm chwytają dziobem chodząc po powierzchni gruntu, co może się wydawać zupełnie nietypowe dla puszczykowatych.

Ochrona gatunku

Na terenie naszego kraju gatunek ten jest objęty ścisłą ochrona gatunkową. W skali globalnej nie jest uznawany za zagrożony. Niestety w wielu krajach odnotowuje się znaczny spadek liczebności populacji. Wiąże się to, jak w wielu innych przypadkach, z utratą naturalnych siedlisk. W związku z szybkim rozwojem rolnictwa dochodzi do zmian w użytkowaniu gruntów rolniczych (zarówno pól jak i nieużytków). Coraz częściej wycinane są stare sady i zadrzewienia śródpolne. Stwierdzono też, że wiele ptaków ginie podczas corocznych przelotów z miejsc zimowania na tereny lęgowe.