Bażant zwyczajny

Jednym z najbardziej atrakcyjnych pod względem wyglądu ptaków zamieszkujących teren Polski jest bez wątpienia bażant zwyczajny (Phasianus colchicus). Ptak ten, według różnych źródeł, nazywany jest również bażantem właściwym, bażantem obrożnym, bażantem kolchijskim, bażantem łownym, szlachetnym czy pospolitym. Nie można dać się zmylić – chodzi o jednego ptaka z rodziny kurowatych.

Gdzie spotkać bażanta pospolitego?

Bażanty pochodzą z Azji. Niemniej obecnie spotykane są na obszarze całej Europy, ale także Nowej Zelandii, na Hawajach, w Ameryce Północnej oraz w Japonii.

Z uwagi na występowanie wyróżniono bardzo wiele podgatunków bażantów, ich liczbę szacuje się na około trzydzieści – oznacza się je po wyglądzie samców. Osobniki młodociane i samice są do siebie niezwykle podobne, w związku z czym trudne do rozróżnienia.

W Polsce bażanty można zauważyć przede wszystkim na terenach niżowych, niemniej obserwowany jest również na przedgórzu, chociażby u podnóża Karkonoszy. Preferuje głównie tereny użytkowane rolniczo, z kępami krzewów i drzew, w których może się skryć. Zimą stara się szukać siedlisk z miejscami, w których łatwo się schować przed wiatrem i śniegiem, mogą to być chociażby tereny porośnięte gęstymi trzcinami. Bażanty dość często pojawiają się blisko siedzib ludzkich, dzieje się tak oczywiście z uwagi na łatwiejszy dostęp do pożywienia. Warto jednak dodać, że w przeciwieństwie do wielu ptaków uznawanych między innymi za szkodniki upraw, czy stawów hodowlanych, bażanty uznawane są za gatunek pożyteczny, tępiący wiele szkodliwych organizmów (owadów, gryzoni).

Jak wygląda bażant, a jak jego partnerka?

Bażant szlachetny jest jednym z największych ptaków, zaliczanych do grzebiących, jakie występują na obszarze Starego Kontynentu (pierwsze miejsce w tym rankingu zajmuje oczywiście sławny głuszec). U ptaków z tego gatunku występuje bardzo wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy. Samce są wręcz spektakularnie wybarwione i mają zachwycający ogon. Szczególnie jest to widoczne w szacie godowej, kiedy upierzenie jest najintensywniej wybarwione. Wtedy nawet z daleka można dostrzec złote pióra na plecach, mieniące się w słońcu na fioletowo, ciemnobrązową pierś, błyszczącą intensywnie a także żółty ogon z charakterystycznym czarnym rysunkiem. Głowa samców jest zielona z niebieskawym połyskiem, jedynie wokół oczu pozostają skóra pozostaje nieupierzona, o czerwonej barwie. Jedną z cech gatunku jest biała obroża z piór widoczna na szyi. Podobnie jak u pawi, których samce są niemal bajkowo ubarwione samice wyglądają, oględnie to ujmując, dosyć skromnie przy swoich partnerach. Przede wszystkim są znacznie mniejsze od samców, o popielatym, maskującym ubarwieniu.

Jak wcześniej wspomniano bażanty są ptakami grzebiącymi, w związku z tym mogą się poszczycić bardzo muskularnymi nogami, zakończonymi pokaźnymi pazurami. Dziub ptaków jest przystosowany do chwytania – masywny, z lekko zachodzącą górną częścią na dolną. Długość ciała jest bardzo zróżnicowana od pięćdziesięciu do dziewięćdziesięciu centymetrów. Rozpiętość skrzydeł waha się pomiędzy sześćdziesiąt osiem a osiemdziesiąt pięć centymetrów. Samice ważą około kilograma, samce pół kilo więcej.

Jak wygląda rozmnażanie bażantów?

Bażanty zwyczajne można przeważnie spotkać w grupach liczących kilka osobników. Zmienia się to w czasie okresu lęgowego. Wtedy samce starają się zaznaczyć swoją obecność na określonym terytorium poprzez głośne pianie oraz machanie skrzydłami. Dość często dochodzi do walk samców, podobnych do starć kogutów. Jeden samiec ma zazwyczaj kilka partnerek. Gniazdo bażantów nie jest zbyt imponujące. Zazwyczaj schowane w krzewach, jest po prostu wygrzebanym dołkiem wyścielonym niewielką ilością trawy i puchu.

Samica wyprowadza jeden lęg w roku. Zazwyczaj jest to dziesięć do dwunastu jaj o szarawej skorupce. Samica samodzielnie wysiaduje jaja – trwa to maksymalnie dwadzieścia osiem dni. Po wykluciu pisklęta niemal natychmiast opuszczają gniazdo. Po dwunastu dniach od wyklucia rozpoczynają pierwsze próby wzbijania się w powietrze. Nie znaczy to jednak, że szybko rezygnują z matczynej opieki – pozostają z matką przez około osiem tygodni. Mają w tym czasie sposobność żeby usamodzielnić się w stu procentach i nauczyć wszystkiego co niezbędne.

Co lubią jeść bażanty właściwe?

Przedstawiciele tego gatunku ptaków mają bardzo zróżnicowaną dietę. Składają się na nią elementy roślinne – nasiona (zarówno zbóż uprawowych jak i roślin zielnych), owoce, korzenie. Nie wzgardzą również pokarmem zwierzęcym, chociażby owady, małe żaby, gryzonie, ryby, czy jaszczurki. Niemniej zjedzą również znalezioną wśród pól padlinę. Pokarm zdobywają podobnie jak kury, czyli grzebiąc w ziemi i patrolując najbliższą okolicę.

Czy bażanty podlegają ochronie?

Bażanty są dość często odławianymi ptakami. Sezon trwa od początki października do ostatniego dnia lutego. Polowania odbywają się na samce, samice podlegają surowszej ochronie.